5 vấn đề sẽ chiếm lĩnh chính trường liên bang Canada năm 2020

Bài đặc sắc, Chính trị, Liên bang

Rachel Browne

Khương An lược dịch

Năm ngày sau khi Hạ viện khóa 43 bắt đầu hồi tháng 12/2019, có thể thấy rõ hơn là tình thế chính phủ thiểu số hiện nay của Canada khiến Đảng Tự do cầm quyền phải nỗ lực để lôi kéo được sự hợp tác giữa các đảng thì mới mong đạt được các mục tiêu của mình.

Hôm 10/12/2019, Đảng Tự do nếm thất bại đầu tiên của mình sau khi các đảng đối lập bỏ phiếu thông qua một kiến nghị của Đảng Bảo thủ để lập một ủy ban đặc biệt của Hạ viện nhằm xử lý mối quan hệ căng thẳng của Canada với Trung Quốc.

Dù Đảng Tự do vượt qua cuộc bỏ phiếu tín nhiệm đầu tiên trong cùng ngày hôm đó, họ sẽ cần phải có được sự hậu thuẫn của ít nhất một đảng đối lập để bảo đảm các cuộc bỏ phiếu tín nhiệm đạt kết quả theo ý họ trong tương lai.

Sau đây là một số vấn đề hàng đầu sẽ được Hạ viện xem xét trong năm tới sau khi nhóm họp trở lại vào ngày 27/1/2020.




Giảm thuế thu nhập
Toàn quyền Julie Payette đọc diễn văn ngai vàng tại Thượng viện trong khi thủ tướng Justin Trudeau lắng nghe, hôm 5/12/2019. (Ảnh: Blair Gable/Reuters)

Lời hứa tiêu biểu trong chiến dịch tranh cử của Đảng Tự do về giảm thuế thu nhập có thể sẽ là một trong những lời hứa dễ thực hiện nhất, vì Đảng Bảo thủ cũng đã vận động giảm thuế mạnh.

Vào ngày đầu tiên của Hạ viện kỳ này hồi đầu tháng 12/2019, Đảng Tự do đưa ra kiến nghị tăng mức thu nhập miễn thuế lên tới $15,000 vào năm 2023. Đảng Tự do nói rằng khoảng 20 triệu người Canada sẽ hưởng lợi từ thay đổi này, với mức tiết kiệm thuế trung bình cho cá nhân khoảng $300/năm.

“Đảng Bảo thủ luôn luôn ủng hộ giảm thuế,” dân biểu Pierre Poilievre, chuyên trách phản biện tài chính của Đảng Bảo thủ, nói với báo giới sau khi Đảng Tự do đưa ra kiến nghị đó. “Điều đó nằm trong DNA của chúng tôi, đó là bản chất của chúng tôi.”

Biến đổi khí hậu và đường ống dẫn dầu

Diễn văn ngai vàng của Đảng Tự do nhấn mạnh các kế hoạch “tham vọng, nhưng cần thiết” của chính phủ về đạt mức khí thải nhà kính ròng bằng không vào năm 2050. Một báo cáo của chính phủ hồi tháng 4/2019 cảnh báo rằng khí hậu của Canada, nhất là ở miền bắc, đang ấm lên nhanh gấp đôi tốc độ toàn cầu.

Tuy diễn văn ngai vàng không nhắc cụ thể tới các đường ống dẫn dầu hoặc ngành dầu khí ở các tỉnh bang miền tây, dự án mở rộng đường ống TransMountain được tiên đoán là vấn đề gây chia rẽ nhất tại Hạ viện.



Trong các cuộc họp với giới lãnh đạo liên bang ở Ottawa hồi tháng trước, thủ hiến Jason Kenney của Alberta đã nêu năm yêu sách với thủ tướng Justin Trudeau, trong đó có yêu cầu chính phủ đưa ra một hạn chót chắc chắn về hoàn tất dự án đường ống này do tỷ lệ thất nghiệp ở Alberta tăng một điểm phần trăm lên tới 7.2% trong tháng 11/2019.

Theo một cuộc thăm dò dư luận gần đây, chỉ có 15% trong số những người đã ủng hộ Đảng Tự do trong kỳ bầu cử hồi tháng 10/2019 nói rằng dự án mở rộng đường ống nên là ưu tiên hàng đầu, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 52% trong số những cử tri đã bỏ phiếu cho Đảng Bảo thủ.

Đảng Tân Dân chủ (NDP) và Đảng Xanh kịch liệt phản đối đường ống dẫn dầu và đã hứa thúc giục Đảng Tự do có lập trường mạnh mẽ để xử lý biến đổi khí hậu. Thủ tướng Trudeau đã nói rằng chính phủ của ông sẽ dùng tiền thu được từ đường ống TransMountain công hữu để đầu tư vào các chương trình giảm mức khí thải nói chung của Canada.

Trợ tử bằng y khoa

Hồi tháng 9/2019, một thẩm phán Quebec bác bỏ phần trong luật trợ tử năm 2016 của chính phủ Đảng Tự do quy định rằng trợ tử chỉ dành cho những bệnh nhân bệnh nan y mà cái chết của họ là “có thể tiên liệu được một cách hợp lý”. Tòa án phán quyết rằng quy định đó vi hiến vì nó có thể khiến bệnh nhân sống trong cơn đau đáng kể.

Thẩm phán Christine Baudouin của Tòa Cấp cao Quebec hoãn phán quyết này trong sáu tháng để giới lập pháp liên bang có thể phản hồi. Trong thời gian đó, bà cho phép hai nguyên đơn xúc tiến đơn xin trợ tử y khoa.

Trong chiến dịch tranh cử, Đảng Tự do đã hứa “nới lỏng” luật trợ tử. Trong thư giao nhiệm vụ ngày 13/12/2019, thủ tướng Trudeau yêu cầu bộ trưởng tư pháp và tổng chưởng lý David Lametti mở rộng luật này.



Trong cuộc tranh luận bằng tiếng Pháp giữa thủ lãnh các đảng hồi tháng 10, Đảng Xanh, Đảng NDP, và Đảng Người Quebec nói họ sẽ ủng hộ mở rộng các tiêu chí được trợ tử. Thủ lãnh Đảng Bảo thủ Andrew Scheer nói đảng của ông sẽ “thẩm định” phán quyết của tòa và sẽ quyết tâm bảo vệ “những người dễ bị tổn hại”.

Bảo hiểm thuốc

Thủ lãnh Đảng NDP Jagmeet Singh phản đối diễn văn ngai vàng của Đảng Tự do, một phần vì nó quá mơ hồ về lời hứa bảo hiểm thuốc.

Thư giao nhiệm vụ của thủ tướng Trudeau cho tân bộ trưởng y tế Patty Hajdu đã giao cho bà trách nhiệm thực hiện bảo hiểm thuốc phổ quát quốc gia, trong đó có việc thành lập Cơ quan Dược phẩm Canada và một danh mục dược phẩm quốc gia để giảm chi phí của các loại thuốc đắt tiền cho các bệnh hiếm.

Hồi tháng 6/2019, một hội đồng cố vấn quốc gia do Đảng Tự do thành lập và do cựu bộ trưởng y tế tỉnh bang Eric Hoskins trong chính quyền cũ của Đảng Tự do ở Ontario chỉ đạo đã đề nghị lập một chương trình bảo hiểm thuốc phổ quát trả tiền chung một nguồn. Theo đề nghị đó, chương trình có chi phí 15 tỷ đô-la mỗi năm vào lúc nó được thực hiện trọn vẹn vào năm 2027.

Thủ lãnh Scheer và Đảng Bảo thủ trước đây đã phản đối một chương trình như vậy.

Kiểm soát súng

Hồi đầu tháng 12/2019, vào dịp kỷ niệm 30 năm vụ thảm sát ở trường Ecole Polytechnique trong đó một tay súng sát hại 14 phụ nữ, bộ trưởng an toàn công cộng Bill Blair nhắc lại những lời hứa của chính phủ về cải tổ kiểm soát súng và cho biết chính phủ sẽ sớm lập danh sách các vũ khí bán tự động mà chính phủ muốn cấm.



Trong chiến dịch tranh cử, Đảng Tự do đã hứa cấm các loại súng tiểu liên kiểu quân sự và cho phép các chính quyền thành phố / thị trấn áp dụng các biện pháp của riêng họ để hạn chế súng ngắn. Thủ tướng Trudeau cũng từng nói rằng chính phủ sẽ mua lại khoảng 250,000 súng tiểu liên kiểu quân sự với chi phí ước tính 400 triệu đô-la.

Trong thư giao nhiệm vụ của mình, bộ trưởng Blair được giao trách nhiệm thực hiện điều này và cũng áp dụng các hình phạt nặng hơn cho tội buôn lậu súng. Tuy nhiên, chính phủ sẽ không tái áp dụng danh bạ đăng ký súng trường đã bị bãi bỏ.

Đảng NDP, Đảng Xanh, và Đảng Bảo thủ có các đề xuất cải tổ kiểm soát súng của riêng mình có phần trùng lắp với các kế hoạch của Đảng Tự do. Như vậy có thể có sự đồng thuận về các kế hoạch đó. Tuy nhiên, Đảng Bảo thủ đã đề xuất các hình phạt tối thiểu bắt buộc nghiêm khắc hơn và chấm dứt tại ngoại hầu tra cho những “thành viên băng đảng” tái phạm.

Nguồn: Global News, 24/12/2019.

© Bản tiếng Việt của Canada Info.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.