Nạn kháng thuốc có thể giết chết 400 ngàn người Canada từ nay tới năm 2050

Y tế & sức khỏe

Các loại siêu vi khuẩn có thể sẽ giết chết 400,000 người Canada và khiến nền kinh tế tổn thất 400 tỷ đô-la về tổng sản lượng nội địa (GDP) trong 30 năm tới, theo một báo cáo quan trọng gần đây.

Trong báo cáo “Khi kháng sinh thất bại: Chi phí gia tăng của tình trạng kháng thuốc ở Canada”, một ban chuyên gia cảnh báo rằng tỷ lệ nhiễm khuẩn kháng thuốc được có thể tăng từ 26% trong năm 2018 lên tới 40% vào năm 2050.

Sự gia tăng này được dự báo sẽ khiến Canada có 396,000 người thiệt mạng, tổn thất 120 tỷ đô-la về chi phí bệnh viện và 388 tỷ đô-la về GDP trong ba thập niên tới.

“Điều này gần như lớn bằng, nếu không nói lớn hơn, biến đổi khí hậu ở chỗ là vì điều này ảnh hưởng trực tiếp tới người dân. Những con số này quá chóng mặt,” Brett Finlay, một giáo sư vi sinh học tại Đại học British Columbia, nói trong một cuộc phỏng vấn. “Đã tới lúc phải làm gì đó.”




Cơ quan Y tế Công cộng Canada đã đặt hàng báo cáo về các tác động kinh tế xã hội của tình trạng kháng thuốc, và Hội đồng Các viện hàn lâm Canada đã lập ban chuyên gia độc lập. Báo cáo dày 268 trang được công bố hôm 12/11/2019 thể hiện bức tranh toàn diện nhất cho tới nay về tỷ lệ kháng thuốc ở Canada cũng như chi phí của nó đối với hệ thống y tế và nền kinh tế.

Jean Lee, một nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Doherty của Melbourne, kiểm tra siêu vi khuẩn kháng kháng sinh Staphylcocus epidermidis. (Ảnh: William West/AFP/Getty Images)

Sự kháng thuốc xảy ra khi các vi sinh vật, bao gồm vi khuẩn, virus và nấm, tiến hóa để kháng cự các loại thuốc mà lẽ ra tiêu diệt chúng. Việc sử dụng kháng sinh không cần thiết ở người và trong nông nghiệp đã khiến vấn nạn này trầm trọng hơn và việc đi lại và giao thương quốc tế phổ biến giúp các vi khuẩn kháng thuốc lan khắp toàn cầu.

Các hình thức kháng thuốc phổ biến nhất là thuốc kháng sinh. Báo cáo này tập trung vào các vi khuẩn kháng thuốc nhưng dùng thuật ngữ kháng thuốc rộng hơn vì số liệu theo dõi thường được thu thập theo tiêu đề này.

Theo một điều tra năm ngoái của hãng tin The Canadian Press, Canada xưa nay chậm xử lý mối nguy ngày càng tăng này. Lúc đó, chính phủ liên bang không biết có bao nhiêu người Canada chết vì nhiễm khuẩn kháng thuốc và chưa có kế hoạch nêu rõ trách nhiệm của các tỉnh bang và lãnh thổ.

Một kế hoạch hành động toàn Canada vẫn chưa thực hiện, nhưng báo cáo mới này ước tính tỷ lệ tử vong hàng năm ở Canada. Ban chuyên gia dùng tỷ lệ kháng thuốc 26% hiện nay để ước tính rằng các ca nhiễm khuẩn kháng thuốc được góp phần gây ra hơn 14,000 trường hợp tử vong trong năm 2018, và trong đó, 5400 ca có nguyên nhân trực tiếp từ nhiễm khuẩn — chỉ thấp hơn một chút so với những ca do bệnh Alzheimer.

Các nhà kinh tế học trong ban chuyên gia này dùng một mô hình dự báo tác động thận trọng hơn báo cáo quốc tế nổi tiếng của nhà kinh tế học người Anh Jim O’Neill, mà đã tiên đoán sẽ có tới 10 triệu người chết trên toàn thế giới hàng năm vào năm 2050.



Theo báo cáo ở Canada, sự kháng thuốc có những hậu quả kinh tế và xã hội nghiêm trọng. Hiện nay, vấn nạn này khiến hệ thống y tế quốc gia tổn thất 1.4 tỷ đô-la mỗi năm và tới năm 2050, con số này được dự báo sẽ tăng lên tới 7.6 tỷ đô-la. Tổn thất về GDP được dự báo sẽ tăng từ 2 tỷ đô-la lên tới 21 tỷ đô-la mỗi năm.

Nạn nhiễm khuẩn kháng thuốc được làm giảm chất lượng cuộc sống đồng thời tăng sự cô lập và tiếng xấu, và tác động này sẽ không phân bố đồng đều vì một số nhóm kinh tế xã hội có nguy cơ cao hơn. Những nhóm này bao gồm người bản địa, người thu nhập thấp và người vô gia cư, cũng như những người đi tới các nước đang phát triển nơi các vi khuẩn kháng thuốc phổ biến hơn.

“Sự kỳ thị có thể nhắm tới những người bị nhiễm khuẩn kháng thuốc được hoặc bị cho là có nguy cơ nhiễm khuẩn,” báo cáo này cảnh báo. “Xã hội Canada có thể ít cởi mở hơn và ít tin cậy hơn, có thể bớt số người muốn đi nước ngoài và tăng số người ủng hộ đóng cửa biên giới Canada đối với di dân và du khách.” 

Nạn kháng thuốc có thể ảnh hưởng tới tất cả mọi người, theo giáo sư Finlay.

“Nó sẽ thay đổi thế giới,” ông nói. “Chúng ta ai cũng đi bệnh viện và đều bị nhiễm khuẩn.”

Báo cáo này nhận định rằng nạn kháng thuốc có thể tăng nguy cơ và giảm mức độ cung cấp các thủ thuật y khoa thông thường như thẩm tách thận, thay khớp, hóa trị và sinh mổ. Những thủ thuật này đều có nguy cơ nhiễm khuẩn mà thường được bác sĩ kê toa kháng sinh.

Việc hạn chế các tác động của sự kháng thuốc cần phải “sự tái thẩm định trọn vẹn” y tế ở Canada, theo kết luận của báo cáo này.



Ban chuyên gia nhận xét rằng Canada thiếu một hệ thống theo dõi hiệu quả ở các cấp liên bang, tỉnh bang và lãnh thổ về sự kháng thuốc và việc sử dụng kháng sinh, ít có số liệu toàn diện mô tả số ca nhiễm khuẩn kháng thuốc được và các đặc điểm của chúng.

Ban chuyên gia cũng kêu gọi tăng giám sát về việc sử dụng cẩn thận các loại thuốc kháng sinh để bảo tồn tính công hiệu của chúng, phòng chống nhiễm khuẩn nghiêm ngặt thông qua vệ sinh tay, rửa sạch thiết bị và nghiên cứu và phát triển cho những cách chữa trị mới.

Báo cáo này nhận xét rằng khó có khả năng các loại thuốc kháng sinh công dụng rộng mới sẽ được khám phá. Không có loại nào được khám phá trong mấy chục năm qua và các hãng dược không có động cơ lợi nhuận để đầu tư vào các loại thuốc nhanh chóng chữa lành bệnh nhân. Tuy nhiên, ban chuyên gia kêu gọi có luật lệ linh hoạt hơn và các động cơ khuyến khích khám phá các loại thuốc kháng sinh mới chữa trị các bệnh do những vi khuẩn cụ thể gây ra.

Báo cáo cũng nói rằng các liệu pháp thay thế cũng đang được phát triển để điều trị hoặc phòng chống các trường hợp nhiễm khuẩn kháng thuốc, như vaccine và cách điều trị dùng thực thể khuẩn (phage), tức là các virus tấn công vi khuẩn.

Canada nên đầu tư ngay 120 triệu đô-la về nghiên cứu và sáng tạo và 150 triệu đô-la về giám sát, thông tin tuyên truyền và phòng chống nhiễm khuẩn, với các tỉnh bang và lãnh thổ đầu tư mức tương ứng, theo Tiến sĩ John Conly, một thành viên ban chuyên gia và giáo sư chuyên về các bệnh mạn tính tại Đại học Calgary.

Giáo sư Conly nói rằng chính phủ và công chúng nên “hết sức” lo ngại về nạn kháng thuốc như lo ngại về biến đổi khí hậu.

“Nó là một cơn sóng thần di chuyển chậm. Giống như cơn sóng thần, nó ở ngoài khơi xa nhưng sẽ đổ ập xuống chúng ta sớm hơn biến đổi khí hậu.”

Nguồn: The Canadian Press, 680 News, 12/11/2019.

© Bản tiếng Việt của Canada Info.

One thought on “Nạn kháng thuốc có thể giết chết 400 ngàn người Canada từ nay tới năm 2050

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.