Ngân hàng Trung ương Canada tăng lãi suất lần đầu tiên trong 7 năm

Kinh tế, Tài chính cá nhân

Hôm thứ Tư 12/7/2017, Ngân hàng Trung ương Canada đã tăng lãi suất cơ bản từ 0,5% lên tới 0,75%, giữa lúc có nhiều kỳ vọng tăng trưởng kinh tế mạnh hơn trong năm nay. Đây là lần tăng đầu tiên kể từ tháng 9/2010.

Động thái này sẽ làm tăng chi phí của các khoản vay thế chấp mua nhà (mortgage), hạn mức tín dụng dựa trên vốn chủ sở hữu nhà, và các loại vay khác gắn với lãi suất chuẩn (prime rate) của các ngân hàng lớn.

Ngân hàng Trung ương Canada đã giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm hai lần vào năm 2015 để giúp nền kinh tế ứng phó với giá dầu giảm mạnh. Nhưng hôm 12/7, ngân hàng trung ương nói việc điều chỉnh đó đã hoàn thành nhiệm vụ.

Trong một phát biểu, ngân hàng trung ương nói, “Mức tăng trưởng rất mạnh trong quý một được dự báo sẽ lắng dịu trong thời gian còn lại của năm nay, nhưng vẫn trên mức tiềm năng.”

“Tăng trưởng đang đạt được trên khắp các ngành và khu vực, do đó trở nên bền vững hơn. Và việc điều chỉnh để thích ứng với giá dầu thấp hơn nhìn chung đã hoàn tất, cả các ngành hàng hóa lẫn các ngành dịch vụ đều đang tăng trưởng.”

Trong đánh giá triển vọng của nền kinh tế Canada, ngân hàng trung ương ước tính tỷ lệ tăng trưởng sẽ là 2,8% năm nay, 2% năm tới và 1,6% trong năm 2019. Hồi tháng 4, ngân hàng trung ương đã dự báo tỷ lệ tăng trưởng là 2,6% năm nay, 1,9% năm tới và 1,8% trong năm 2019.

Thống đốc Stephen Poloz rời một cuộc họp báo sau khi công bố Báo cáo Chính sách Tiền tệ của ngân hàng trung ương, ở Ottawa hôm 12/7/2017. (Ảnh: Fred Chartrand / The Canadian Press)

Đợt tăng lãi suất này đã được nhiều chuyên gia kinh tế kỳ vọng sau những phát biểu “mạnh mẽ” của thống đốc Stephen Poloz và phó thống đốc Carolyn Wilkins trong những tuần gần đây.

Lần tăng lãi suất này diễn ra giữa lúc lạm phát vẫn thấp hơn chỉ tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, ngân hàng trung ương nói rằng lạm phát thấp gần đây chỉ là tạm thời, do các ảnh hưởng của cạnh tranh giá thực phẩm, các khoản hoàn tiền điện ở Ontario và những thay đổi về giá xe dự kiến sẽ bớt dần. Ngân hàng trung ương dự đoán lạm phát sẽ giảm nữa trong năm này một phần do các khoản hoàn tiền điện ở Ontario, nhưng sẽ trở lại gần mức 2% vào giữa năm tới.

Ngân hàng trung ương cũng dự đoán xuất khẩu sẽ tăng trong những quý sắp tới và đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng, trong khi đầu tư kinh doanh cũng được dự báo sẽ tăng.

Chi tiêu tiêu dùng được dự báo tiếp tục đóng góp đáng kể vào nền kinh tế, nhưng ngân hàng trung ương cho rằng mức nợ quá cao của hộ gia đình và sự giảm tốc của thị trường nhà sẽ ảnh hưởng tới chi tiêu tiêu dùng.

Mức tăng 0,25 điểm phần trăm cho lãi suất cơ bản hôm 12/7 có thể hạ nhiệt một trong những ngành chủ chốt đã và đang là động lực thúc đẩy của nền kinh tế: nhà ở. Các tổ chức cho vay đã bắt đầu có thể tăng một số lãi suất mortgage, và điều này sẽ giảm động cơ mua nhà.

Ngân hàng trung ương nhận định rằng hoạt động của thị trường nhà đã thuyên giảm, nhất là ở vùng Toronto, nơi số nhà bán đã giảm mạnh.

Lãi suất cực thấp hiện nay đã khuyến khích nhiều người Canada ôm nợ mortgage khá nhiều, làm tăng giá nhà và hoạt động xây dựng nhà, nhất là tại và xung quanh Toronto và Vancouver. Nhưng lãi suất thấp cũng khiến người tiết kiệm thiệt hại và khiến các quỹ hưu bổng khó đạt được lợi suất tốt.

Ngân hàng trung ương cũng nhận định rằng tuy nền kinh tế toàn cầu đang mạnh lên và lan tỏa sang những vùng mới, tính chất bất định địa chính trị cao hơn vẫn khiến triển vọng toàn cầu âm u.

Liệu lãi suất còn tăng nữa?

Thống đốc Stephen Poloz và các đồng nghiệp ở ngân hàng trung ương chưa sẵn sàng quyết định một đợt tăng lãi suất thứ nhì trong năm nay. Ngân hàng trung ương khẳng định rằng bất cứ lần tăng lãi suất nào trong tương lai cũng sẽ tùy theo ảnh hưởng của “số liệu sắp tới” về lạm phát.

Nhiều chuyên gia kinh tế dự đoán có thêm ít nhất một lần tăng nữa trong năm nay, rất có thể là vào tháng 10, khi ngân hàng trung ương công bố dự báo hàng quý sắp tới của mình.

Douglas Porter, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng BMO nói lần tăng lãi suất hôm 12/7 khởi đầu một quá trình mà qua đó lãi suất cơ bản sẽ được tăng lên tới 1,5% trước giữa năm 2018.

Craig Wright, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng RBC, nghĩ rằng động thái của ngân hàng trung ương báo hiệu một bước ngoặt chuyển sang xu hướng dài hạn về lãi suất gia tăng. Ông nói với CBC News Network, “Tôi nghĩ Ngân hàng Trung ương Canada tin rằng mức độ và tính lâu bền của tăng trưởng ở Canada có thể chịu được những mức tăng nhỏ này về lãi suất. Chúng ta sẽ thấy sắp tới còn nhiều lần tăng lãi suất, giả định vẫn còn tăng trưởng.”

Sherry Cooper, nhà kinh tế trưởng của Dominion Lending Centres, nói bà dự đoán còn một lần tăng lãi suất nữa vào quý tư năm nay. Trong một phát biểu, bà Cooper nói, “Cục Dự trữ Liên bang Mỹ có thể cũng sẽ tăng lãi suất trong quý tư. Lưu ý đà tăng lãi suất từ từ của ngân hàng trung ương ở cả hai nước trong năm 2018.”

Lần thông báo lãi suất kế tiếp theo định kỳ của Ngân hàng Trung ương Canada là vào ngày 6/9.

Nguồn: National Post, The Globe and Mail, & CBC 12/7/2017.

Leave a Reply