Trump rút khỏi tuyên bố chung G7 sau khi rời Canada sớm

Chính trị, Thế giới

Các nhà lãnh đạo của liên minh G7 đã kỹ lưỡng soạn một tuyên bố chung với sự đồng thuận mong manh về các vấn đề khó khăn như Nga và đạt được tiếng nói chung về vấn đề ngày càng căng thẳng là thương mại – để rồi Donald Trump rút lại sự ủng hộ của ông sau đó.

Từ trái qua phải: Chủ tịch Hội đồng Châu u Donald Tusk, Thủ tướng Vương quốc Anh Theresa May, Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Canada Justin Trudeau, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe, Thủ tướng Ý Giuseppe Conte và Chủ tịch Ủy ban châu u Jean- Claude Juncker chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh G7 ở Charlevoix, La Malbaie, Quebec, Canada, hôm 8/6/2018. (Ảnh: Yves Herma/Reuters)

Sau khi đồng ý về tuyên bố chung với các đồng minh G7 của mình, tổng thống Mỹ đã viết trên Twitter rằng ông đã chỉ thị cho các quan chức của mình rút lại sự ủng hộ của Mỹ đối với văn bản này. Đây là một động thái bất ngờ có thể đe dọa tương lai của câu lạc bộ này.

Ông đổ lỗi cho chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh: thủ tướng Justin Trudeau.

“Dựa trên các phát biểu sai của Justin tại cuộc họp báo của ông ấy, và thực tế là Canada đang đánh Thuế nhập khẩu cao đối với nông dân, công nhân và công ty Mỹ của chúng tôi, tôi đã chỉ thị các đại diện của Mỹ không ủng hộ Tuyên bố vì chúng tôi cân nhắc thuế nhập khẩu đánh vào xe đang tràn nhập Thị trường Mỹ!” Trump viết trong một tweet.

Trump viết tiếp trong một tweet thứ nhì, “Thủ tướng Justin Trudeau của Canada đã hành động quá yếu đuối và nhu nhược trong các cuộc họp @G7 của chúng tôi để rồi sau khi tôi đã rời khỏi lại tổ chức một cuộc họp báo nói rằng, ‘thuế nhập khẩu của Mỹ xem như có tính xúc phạm’ và ông ta sẽ ‘không bị bắt nạt.’ Rất không trung thực và yếu đuối. Thuế nhập khẩu của chúng tôi là để đáp trả với mức thuế 270% của ông ta đánh vào sản phẩm bơ sữa!”

Những cái tweet này khôi phục các đòn công kích của tổng thống Mỹ về điều mà trong thời gian trước hội nghị thượng đỉnh G7 ông gọi là chính sách thương mại không công bằng của Canada.

Chúng cũng tăng cường đòn công kích của Trump vào chính bản thân Trudeau – điều vô tiền khoáng hậu trong mối quan hệ lâu đời của hai nước láng giềng này.

Trong thời gian dẫn tới hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo G7 tại thị trấn La Malbaie của Quebec, có nhiều quan ngại sâu sắc về việc G7 nhanh chóng trở thành G6+1 do bất đồng ngày càng lớn giữa Mỹ và phần còn lại của khối này trong các lĩnh vực then chốt như khí hậu và thương mại.

Khối này giờ đây có thể đối mặt với khủng hoảng sinh tồn. Thủ tướng Nhật Shinzo Abe – một người dày dạn kinh nghiệm từng dự bảy hội nghị thượng đỉnh G7 – cho biết hội nghị thượng đỉnh Charlevoix có nhiều cuộc tranh luận kịch liệt, những kiểu cãi vả mà ông chưa bao giờ chứng kiến.

Trước khi đợt công kích cuối ngày được Trump tung ra sau khi ông rời khỏi Canada, khối G7 một tuyên bố phơi bày các lĩnh vực khác còn nhiều bất hòa.

Tuyên bố chung cho thấy nhóm các quốc gia giàu, phát triển này vẫn còn phân hóa trong lĩnh vực quan trọng là bảo vệ trái đất trước nạn biến đổi khí hậu – và tuyên bố này nói rõ rằng Mỹ vẫn đứng ngoài.

Sáu quốc gia còn lại của G7 nhắc lại sự ủng hộ của họ đối với hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và thừa nhận rằng họ sẽ phải tiếp tục cuộc chiến của họ mà không có Mỹ.

Nhưng trong cuộc họp báo bế mạc hôm thứ Bảy 9/6, thủ tướng Trudeau cho rằng sự kiện kéo dài hai ngày đã thành công.

Trudeau nhấn mạnh điều mà ông cho là một trong những kết quả quan trọng nhất của hội nghị thượng đỉnh ở Quebec. Trước đó trong cùng ngày 9/6, các nước G7 tuyên bố họ đã quyên góp được hơn 3.8 tỷ đô-la trong nỗ lực cùng với các nước khác nhằm giúp những bé gái nghèo nhất thế giới được đi học.

Trudeau cho biết G7 đã đồng ý với một tuyên bố chung “đầy tham vọng”, nhưng ông thừa nhận rằng các nhà lãnh đạo đã rời khỏi La Malbaie mà đã không thể thay đổi đáng kể cách tiếp cận ngày càng đối đầu của Trump về thương mại.

Trump đã khiến các đồng minh G7 của mình phẫn nộ hồi tuần trước khi đánh thuế thép và nhôm rất cao đối với; động thái đó khiến Canada và Liên hiệp châu Âu (EU) dọa đánh thuế trả đũa. Trong thời gian ở La Malbaie, tổng thống Mỹ không chịu xuống nước.

Thủ tướng Trudeau nói, “Đúng vậy, chúng tôi đã không khắc phục được tất cả các vấn đề của hành tinh vào cuối tuần này ở Charlevoix. Nhưng chúng tôi đã thúc đẩy mọi thứ một cách đáng kể để tạo đồng thuận về nhiều vấn đề lớn mà chúng tôi đã được kêu gọi cùng nhau giải quyết.”

Về thương mại, G7 đã đạt được ít nhiều tiếng nói thỏa hiệp trong tuyên bố đoản mệnh.

Tuyên bố chung nói rằng các nước nhấn mạnh “vai trò quan trọng” của một hệ thống thương mại quốc tế dựa trên quy tắc và sự cần thiết phải tiếp tục chống bảo hộ thương mại. Họ cũng lưu ý tầm quan trọng của “việc các hiệp định song phương, khu vực và đa phương phải cởi mở, minh bạch, có tính dung nạp và phù hợp với WTO”.

G7 cũng cam kết nỗ lực để bảo đảm họ bổ sung các hiệp định thương mại đa phương và hiện đại hóa WTO để khiến nó công bằng hơn càng sớm càng tốt.

Tất cả bảy nước đã đồng ý với một tuyên bố chung về trí tuệ nhân tạo, thương mại toàn cầu, tăng trưởng tầng lớp trung lưu, đổi mới sáng tạo, giáo dục của trẻ em gái, và bảo vệ các nền dân chủ khỏi các hành động xâm nhập của nước ngoài.

Tuy nhiên, về khí hậu, tất cả các thành viên G7 ngoại trừ Mỹ cho biết họ ủng hộ thỏa thuận Paris. Sáu thành viên còn lại hứa với họ rằng “sẽ đẩy mạnh cuộc chiến chống biến đổi khí hậu thông qua các quan hệ hợp tác và làm việc với tất cả các đối tác liên quan”.

Trudeau cho biết năm nước G7 đã đồng ý với một hiến chương về nhựa để bảo vệ hơn nữa môi trường và đại dương. Giới chức Canada giải thích rằng Mỹ và Nhật đã không đồng ý vì họ không muốn cam kết các chỉ tiêu chắc chắn về giảm sản phẩm nhựa.

Trump cũng gây sửng sốt khi yêu cầu G7 một lần nữa trở thành G8 bằng cách cho Nga nhập hội trở lại. Nhưng Trudeau cho biết ông đã nói với Trump rằng ông không muốn thấy Nga được tái gia nhập G7.

Trong tuyên bố chung, G7 cho biết họ dự định có biện pháp chống lại việc Nga phá rối các cuộc bầu cử tại các nước phương Tây.

Nguồn: CTV, CBC 9/6/2018.

© Bản tiếng Việt của Canada Info.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.